Wat kan er fout gaan met LOOG?
Soms kan het fout gaan, zelfs al is alles perfect gewogen en gemengd. Hoe zou dat nou kunnen? Zelfs al denk je dat je alles goed doet, toch kan je een ding over het hoofd hebben gezien. Dat ga ik hier uitleggen, omdat ik denk dat deze fout nuttig kan zijn voor anderen. Leer van elkaar, tenslotte.
Master batching
Recentelijk ben ik bezig met het mengen en maken van eigen kleuren en dan heb je veel kleine test-batches nodig om te kijken hoe dat uitpakt. Het probleem bij kleine hoeveelheden zeep maken, is dat je extra secuur moet zijn bij het afwegen. Een afwijking van 2 gram bij het afwegen van een kleine hoeveelheid, is relatief groter dan bij het afwegen van een grote hoeveelheid.
Mijn oplossing was om een master-batch olie te maken en een master-batch loog. Simpel gezegd: vier kilo olie en vet op voorhand mengen en ook de bijbehorende loog op voorhand maken, zodat je snel kunt zeep maken zonder veel voorbereiding. Als je een hele grote hoeveelheid samenstelt, zijn afwijkingen een te verwaarlozen factor in het resultaat. Klinkt goed toch? Waarom ging het dan toch nog fout?
Laten we eerst eens kijken hoe het proces verliep
Ongeveer 400 gram zeep gemaakt en in twee kleine doorgesneden drinkpakjes gedaan. Ik wilde tegelijkertijd ook een klein testje doen of ik een leuk patroon kon maken met het doortrekken van een malletje van een deegspuiter.
Vanwege de serie experimenten, had ik gekozen voor een simpel en niet zo duur basisrecept: 50% olijfolie, 25% palmolie en 25% kokosolie. Geen geur gebruikt, want ik wilde eerst kleur testen. Ik had wat pigmenten en mica’s gemengd en ik had geen idee hoe die zich gingen gedragen. Één van de pigmenten had ik opgelost in glycerine en dat resultaat zie je zostraks ook hieronder.
Meerdere experimenten tegelijk is misschien wel vragen om chaos?
Dat valt wel mee. Er ging vanalles fout, maar dan hebben we tenminste alles tegelijk bij elkaar gehad.
De afgewogen olie had ik na goed mixen weer terugverwarmd totdat deze prachtig helder in het pannetje was geworden. Het mixen met de loog (en nog wat sodium lactate) ging goed, duurde iets langer dan gewend (ik zeep meestal op relatief hoge temperatuur en dan gaat de verzeping sneller). De rauwe zeep ging in kleine kartonnen bakjes, waarna de pigmenten erdoor werden geroerd. Eigenlijk ging alles goed en voorspoedig. Het aandikken gebeurde ook, maar dat was doordat ik niet snel genoeg werkte met pigment mengen.
Zachte prut
De zeep verdween in de malletjes en het wachten begon. De volgende dag was de zeep nog niet uitgehard en dat was een rode vlag voor mij. Achterdochtig knipte ik een malletje open en deed gelijk maar handschoenen aan. Normaal gesproken is een zeep (met sodium lactate) de volgende dag wel hard en verzeept, maar deze was het niet. Even twijfelde ik nog of ik het blokje zeep nog moest laten uitharden, maar eigenlijk wilde ik weten wat er mis was met de zeep.
Lye pockets
Na het doorsnijden van de test-zeep werd het probleem direct zichtbaar: Lye Pockets. Volgens mij ken ik geen fatsoenlijke Nederlandse vertaling hiervoor. Loogzakjes?
Verdraaid. Ik wist zeker dat ik alles goed had afgewogen.
Het Antwoord
Het mysterie was snel opgelost. Ik herinnerde me dat ik de hoeveelheid loog in de buitenlucht had laten afkoelen. Toen deze handlauw was geworden (bij wijze van spreke natuurlijk), had ik hem in flessen gegoten. Normaal gesproken laat je de loog niet erg lang afkoelen en gebruik je hem vrij snel na het maken. Misschien heeft de loog wel een uurtje gestaan, onafgedekt. Dus er was water verdampt waar ik geen rekening mee gehouden had.
Het is dus eigenlijk een soort waterreductie, maar dan met teveel loog. Als ik exact zou weten wat de verhouding zou zijn tussen water en loog, zou het nog te gebruiken zijn. Dat is niet het geval en de loog is afgekeurd helaas.
Moraal van het verhaal
Moraal van het verhaal: laat je loog niet onafgedekt afkoelen, of maak deze direct in de fles waarin je hem ook gaat bewaren. Met de dop losjes erop natuurlijk (losjes, omdat de dampen druk gaan zetten op de fles).
Pigment & mica oplossen in glycerine
Ik hoef zeker niet te melden dat het doorhalen van de deegspuit-mal ook geen succes was?
Als bonus nog een andere ‘mislukking’. De pigment-mix die ik in glycerine had opgelost veroorzaakte een blopperig effect. Er zit ook een beetje ‘ricing’ tussen (soort graankorreltjes), dus ook nog de invloed van de te hoge loogconcentratie, maar volkomen anders dan de blauwige kleur (die overigens lila had moeten zijn, haha). Deze glycerine-kleurstof zal nog prima te gebruiken zijn in Melt&Pour zeep.
JasminSoapStudio 