Kennis over de VETZUREN

Kennis over de VETZUREN verbetert de kwaliteit van je zeep nogal drastisch!

Duizelt het je bij die ondoorgrondelijke woorden in de Soapcalculator? Heb je geen idee wat ze betekenen: lauric, myristic, oleic…? Wat moet je ermee in je zeep?
Hieronder een kort overzicht van de 8 vetzuren – met hun Nederlandse vertaling – uit de Soapcalculator.
Waar zitten ze in en hoe moet je ze gebruiken om fantastische zepen te creëren!

Ricinoleic – Ricinolzuur
Lauric – Laurinezuur
Linoleic – Linolzuur
Linolenic – Linoleenzuur
Myristic – Myristinezuur
Stearic – Stearinezuur
Oleic – Oliezuur
Palmitic – Palmitinezuur

Wat zijn vetzuren eigenlijk?

Vetzuren moet je zien als de bouwstenen van vet (vast) en olie (vloeibaar). Vet is altijd een mengsel van vetzuren. In dit artikel kijken we alleen naar de vetzuren uit de Soapcalculator, omdat die van belang zijn bij het zeepmaken. Een volledige lijst van vetzuren vind je bij Wikipedia.

Hoe zit dat met verzadigde en onverzadigde vetzuren?

Er is een onderverdeling tussen verzadigde en onverzadigde vetzuren. Verzadigde vetzuren zijn hard en onverzadigde zijn vloeibaar. Bij zeep maken we geen onderscheid tussen ‘goede’ of ‘slechte’ vetten. Alles wat vet is kan gebruikt worden: dierlijk en plantaardig.

De verschillende vetzuren hebben elk wel specifieke eigenschappen. Als je die kent, kan je die kennis in je voordeel gebruiken bij het zeep maken. Als je bijvoorbeeld meer schuim wilt in je zeep, lees dan verder bij Natuurlijke zepen schuimen dankzij een uitgebalanceerde verhouding van de ingrediënten.

De 8 belangrijke vetzuren bij het maken van zeep

1. Ricinolzuur

Ricinoleic – is een enkelvoudig onverzadigd omega-9-vetzuur
een ontstekingsremmende, schimmeldodende, genezende component
wordt alléén in ricinusolie (ook wel castorolie of wonderolie genoemd) gevonden
ongeveer 90% van het vetzuurgehalte van wonderolie is ricinolzuur

ricinolzuur in zeep: 100% castorolie zeep geeft geen bubbels, echter, in combinatie met oliën met een hoog myristine- en laurinezuurgehalte helpt castorolie om méér en vooral grótere bubbels te creëren.

2. Laurinezuur

Lauric – antibacteriële en schimmelwerende eigenschappen
laurinezuur kan infecties helpen bestrijden
komt van nature voor in moedermelk
kan bij gebruik in grote hoeveelheden een droge huid veroorzaken
is zeer goed oplosbaar in water en vormt minder snel een vettig gevoel, vooral als je de gefractioneerde kokosolie gebruikt
komt voor in kokosolie, palmpitolie, babassu olie, cohune olie, tucumolie en canola olie.

laurinezuur in zeep: harde zeep en een hoop fluffie bubbels, kan uitdrogend zijn voor de huid, daarom max. 20-30 % in je recept verwerken

3. Linolzuur

Linoleic – een meervoudig onverzadigd omega-6 essentieel vetzuur dat tot de omega-6 vetzuren behoort.
linolzuur wordt beschouwd als genezend, ontstekingsremmend en herstellend.
oliën met een hoog oliezuurgehalte zijn onder andere saffloer-, mais-, druivenpit-, soja-, zonnebloem-, hennep-, tarwekiem-, walnoot-, pinda-, sesam- en rijstkiemolie.

linolzuur in zeep: snel ranzig in grote hoeveelheden; max 15% in een zeep (voor die reden), voeg vitamine E bij als je de olie gebruikt

4. Linoleenzuur

Linolenic – geeft conditionerende, huidverzachtende eigenschappen aan producten en wordt geacht een gezonde huidgroei te bevorderen en is ontstekingsremmend.
alfa-linoleenzuur (ALA) is een omega 3-vetzuur, een meervoudig onverzadigd vetzuur
het lichaam kan het niet zelf maken
oliën met een hoog linoleenzuur komen van: teunisbloem, zwarte beszaad, zwarte komijnzaad, hennep en lijnzaad.
oliën hoog in linoleenzuur zijn vatbaar voor ranzigheid
voeg tot 1% vitamine E toe aan de linoleenolie om te vertragen oxidatie verminderen en de houdbaarheid van de olie verlengen.

linoleenzuur in zeep: beperk oliën hoog in linoleenzuur tot maximaal 15% (om ranzigheid en oranjevlekken (DOS) te vermijden) in je recept

5. Myristinezuur

Myristic – helpt ingrediënten beter door de huid te dringen
geen enkele olie heeft een hoog gehalte myristinezuur
oliën met hoog gehalte laurinezuur, bevatten meestal ook een deel myristinezuur
nootmuskaat (specerij) bestaat voor 83% uit mysterinezuur
myristinezuur komt voor in palm- en kokosolie

myristinezuur in zeep: hardheid, sterk ontvettend, geeft bubbels. Gewoonlijk blijft het percentage tussen de 20 en 30% van olie hoog in mysterine/laurinezuur (om schrale huid te voorkomen)

6. Stearinezuur

Stearic – wordt over het algemeen aangetroffen in meer vaste oliën.
is niet oplosbaar in water en zeer slecht oplosbaar in alcohol
Voorbeelden van dierlijke voedingsmiddelen die rijk zijn aan stearinezuur zijn reuzel, rundervet, schapenvet en boter.
Oliën en boters rijk aan stearinezuur zijn cacaoboter, jojoba olie, neemolie en sheaboter.

stearinezuur in zeep: zorgt voor een harde zeep met stabiel, romig schuim.

7. Oliezuur

Oleic – is een enkelvoudig onverzadigd vet uit de familie van de omega 9-vetzuren
geeft een rijke, vochtinbrengende crème met antioxiderende eigenschappen die goed in de huid doordringen.
Bronnen van oliezuur (oleïne) zijn onder meer olijf-, amandel-, abrikoos-, avocado-, perzikolie en sheaboter
Olijfolie bestaat voor 55 tot 80% uit oliezuur, zonnebloemolie voor 83% en rijstolie bestaat voor 42,5% uit oliezuur.

oliezuur in zeep: hydraterend en verzorgend, (de scores moisturizing and conditioning in de Soapcalc), zeep van olie hoog in oliezuur komt langzaam tot trace. Voornamelijk schuim- en niet zozeer bubbelvormend.

8. Palmitinezuur

Palmitic – is een verzadigd vetzuur
helpt emulsies te stabiliseren
smeltpunt is 63^oC
wordt beschouwd als het ‘waterdichtmakende’ ingrediënt van de natuur en helpt transepidermaal vochtverlies te verminderen, waardoor de huid gehydrateerd blijft.
Palmitinezuur wordt aangetroffen in palm-, kokos-, rijstzemelen-, neem- en olijfolie.

palmitinezuur in zeep: hoewel het geen schuim creëert, draagt het wel bij tot romigheid en helpt het het schuim te stabiliseren (= langduriger schuim)