Ebru Art papier marmeren

Ebru Art – de oude kunst van het papier marmeren

potjes gekleurde verf en een vel gemarmerd paper - overlappende tekst zegt ebru art de oude kunst van papier marmeren in zeep

Ja, je leest het goed: papier marmeren op zeep! Zeep is natuurlijk geen papier, dat is logisch. Het gaat hier om de prachtige kleuren-effecten die je kan maken op je zeep. Die technieken lenen we van de masters van de Ebru Art, de kunst van het papier marmeren. In dit artikel kijken we in de keukens van een aantal Turkse Ebru Art kunstenaars. Welke technieken gebruiken zij? Welke technieken kunnen wijzelf toepassen bij het ambachtelijk zeep maken? Met 9 TIPS om je zeep marmeren tot een succes te maken.

De magische dans van verf en kleur

Zoals vaker bij ambachtelijk werken, is er ook een meditatief element in het proces van het marmeren van papier. De rust, de concentratie, het werken met pure materialen, het loslaten van de controle als de verf zich verspreidt over de oppervlakte van het water. Het is heerlijk rustgevend om bezig te zijn met papier marmeren.

De combinatie van Turkse ebru art en sufi art. De swingende swirls geven de dansende derwishen een Universum dat eeuwig in beweging is.
Kijk de laatste video in dit artikel waar de kunstenaar de derwish zelf ook tekent met lijnen trekken van druppels verf.

Voorbeelden van ebru patronen die ook in zeep kunnen worden uitgevoerd

In de video’s onderaan dit artikel kan je heel goed volgen hoe patronen opgebouwd worden door voordurend nieuwe druppels verf te laten vallen op het oppervlak. Prachtige inspiratie, maar hoe doe je dat nou met zeep maken?

Hoe maak ik een mooi design op mijn zeep?

Rauwe zeep gedraagt zich anders dan water. Rauwe zeep is bezig met het verzepingsproces en wil graag dikker en harder worden. Dit harder worden kan ineens snel inzetten. Om zoveel mogelijk tijd te hebben om een mooi ontwerp uit te voeren, is een goede voorbereiding noodzakelijk.

6 TIPS om zorgeloos marmer designs te maken – cold process

Het begint al met de keuze van de vetten die je in je recept gaat gebruiken. Je wilt zo koud mogelijk je loog en vetten samen voegen en dat gaat het beste met vloeibare vetten.
Loog toevoeren als vet en loog allebei 30 a 35 graden zijn.
Om mooi en soepel swirls te kunnen maken, moet je het punt zoeken waar je zeepmassa met de verzeping begint, maar met nog zo weinig mogelijk trace vorming.
Gebruik hiervoor een infrarood thermometer. Als de mix van vet en loog ineens 2 a 3 graden in temperatuur gaat stijgen, is de verzeping ingezet. Er is nog geen trace (zeer zeker nog niet als je alleen vloeibare olie hebt gebruikt), maar je kan er op vertrouwen dat de verzeping door zal zetten en ondertussen kan je de dunne zeep gebruiken voor fijne lijntjes in ontwerpen.
Je kan een deel van deze massa in een aantal kartonnen koffiebekertjes gieten en kleuren met pigmenten. De rest ga je wel naar dikkere trace brengen met behulp van je staafmixer.
Let op je keuze van geurstof die je gebruikt. Bloemengeuren zijn berucht dat ze snelle trace veroorzaken. Gebruik dus een geur die de trace niet beïnvloedt.

3 TIPS voor dunne lijntjes – hotprocess

Als je denkt dat dit niet met de hotproces methode kan, heb je het mis. De truuk is hier om yoghurt en/of sodiumlactaat toe te voegen.

Sodiumlactaat: 1 scheutje in het water vóór toevoeging van natriumhydroxide zorgt ervoor dat je zeep langer vloeibaar blijft om mee te werken.
Yoghurt: als de zeepmassa al door langdurige warmte verzeept raakt en dik is geworden, kan deze weer dunner en soepeler worden door 1 of 2 klodders dikke yoghurt aan de massa. Goed roeren en snel doorwerken.
Halverwege het hotprocess, kan je ook je zeepmassa uit de slowcooker halen. De rauwe zeep is al een tijdje warm geweest, nog géén appelmoesstadium (dik als appelmoes) en nog géén glycerine separatie. Dit zit tussen cold process en hot process in.

Materialen nodig bij marmeren van zeep

tandenstokers
Chinese rijststokjes
vork (de tanden)
kam met grove tanden
kartonnen koffiebekertje (tuitje knijpen met je vingers om precies te kunnen gieten)
evt. plastic fles met punttuit (alleen bij héél dunne zeepmassa)

Zeep is drie-dimensionaal

De Turkse kunst van papier marmeren bekijk ik soms ter inspiratie voor het marmeren van zeep. Het verschil met het marmeren van zeep is de extra derde dimensie bij zeep. Niet alleen het oppervlak moet er mooi uitzien, maar je wilt ook binnen in de zeep een bepaald gewenst marmer effect verkrijgen. Dat is een onderwerp voor een volgende keer.