7 redenen om ambachtelijke zeep te gaan gebruiken

Tegenwoordig is het merendeel van de mensen overgestapt op vloeibare zeep uit een flesje. Lekker spuiten op de spons en inzepen maar. Niks mis mee, zou je zeggen, Helaas behoorde ikzelf tot de mensen die daar echt niet tegen kon. Jeuk en schrale huid kreeg ik ervan. Alleen speciale zogenaamde PH-neutrale varianten kon ik wel verdragen. Of gewoon maar alleen met water wassen. Verder dacht ik er niet bij na.

Zelf ambachtelijke zeep maken

Op een gegeven moment besloot ik zelf mijn eigen ambachtelijke zeep te gaan maken. Dit doe ik nu al meer dan tien jaar. Inmiddels zou ik nooit meer terug willen naar vloeibare zeep of harde industriële zeepjes. Zolang mijn handen nog mijn eigen ambachtelijke zeep kunnen maken, zal ik ook niet terug hoeven daarnaar.

Waarom zou jij ambachtelijk gemaakte zeep gebruiken?

1. huidvriendelijk  

Zeep wordt gemaakt van olie of vet in combinatie met loog. Het loog breekt het vet af, en hierna wordt een nieuwe stof gevormd: zeep. Zeepdeeltjes willen heel graag nieuw vet aan zich binden. Huidvet bijvoorbeeld, wat vervolgens wordt afgespoeld. Prima, want dat willen we graag, maar ook weer niet teveel, want een beetje huidvet hebben we gewoon nodig. Een huid zonder vet is schraal en gaat scheuren. Als je zelf je zeep maakt, ga je een stapje verder. Je berekent een recept waarin de verhouding tussen olie en loog optimaal is, zodat je ingrediënten volledig kunnen verzepen, maar… tevens voeg je een percentage extra vet toe, de zogenaamde overvetting. Standaard is dat 5%, maar voor extra milde zepen kan je veel hoger gaan in de overvetting, dat is ook een beetje afhankelijk van de types vet en olie die in je recept zitten. Er zit dus in de zeep meer vet dan dat het loog kan verzepen, en die vetdeeltjes zweven in de zeep, en na het wassen kunnen ze ook op je huid achterblijven.

2. verzorgend  

Er kan dus wat olie achterblijven op de huid na het wassen, zodat je huid lekker zacht aanvoelt. Met name zepen met reuzel erin, geven een lekker velletje na het wassen. Zeep gemaakt met calendula olie of kamille olie is ook heerlijk verzorgend voor de huid. Deze oliën kan je zelf maken, door olijfolie en gedroogde bloemen samen te laten trekken, Pure weelde zoiets, en binnen handbereik.

Denk verder ook eens aan cacaoboter in je zeep, niet een vleugje, maar een fors percentage, of sheabutter, amandelolie, avocado olie, tarwekiemolie…  allemaal oliën die als overvetting ook hun verzorgende eigenschappen aanbrengen op de huid.

3. pure oliën  

In de industrie wordt er meestal gewerkt met geisoleerde vetzuren, waarna zeepkorrels worden gemaakt. Aan de zeepkorrels kunnen ook extra vetten worden toegevoegd, of werkzame stoffen, om er daarna zeepstaven van te persen. Dit is een ‘clean’ proces (leuke woordspeling), alle ingrediënten zijn volkomen voorspelbaar en zuiver.

Bij ambachtelijke gemaakte zeep wordt gebruik gemaakt van echte olie. Een willekeurige olie bestaat meestal uit meerdere vetzuren. Daarnaast bevat een olie of vet ook tal van andere stoffen in samenhang met elkaar. In een industriële zeep zal je die per definitie niet tegenkomen, in een ambachtelijk gemaakte zeep zit alles er in. Dat maakt de productie van een ambachtelijke zeep nooit 100% voorspelbaar. Het ene jaar bevat olijfolie een andere samenstelling dan het andere, maar uiteindelijk kan je er altijd zeep van maken.

4. aandacht  

Aandacht is een totaal ander ingrediënt van zeep. Het staat niet op de ingrediëntenlijst, maar je voelt zijn aanwezigheid. De zeep in je hand heeft een persoonlijk verhaal. Iemand heeft er over nagedacht, keuzes gemaakt over de samenstelling en over het ontwerp. Iemand in het verleden wilde zijn of haar recept steeds een stapje verbeteren, met vallen en opstaan. Iemand heeft in een pan staan roeren, temperatuur gemeten, in mallen gestort, gesneden, bijgewerkt, verpakt, etiketten gemaakt. Of je de zeep gratis kreeg, of er een paar euro voor betaalde: het echte uurloon van een ambachtelijk gemaakte zeep zou de zeep onbetaalbaar maken. Er zit zoveel verborgen tijd in zo’n zeepje.

5. plezier  

De mensen die zeep maken, doen het met plezier en liefde. Maar datzelfde plezier moet het ook bij jou opwekken als je de zeep gebruikt. Er is altijd zeep te vinden of te maken die bij jouw huidtype en jouw wensen aansluit. Fantastische zeepgeuren zijn tegenwoordig beschikbaar, van etherische oliën tot designersgeuren die helemaal geen allergische reacties hoeven op te wekken. Vrolijke ontwerpen, kleuren, patronen, vormen…  het is altijd een klein feestje in de badkamer.

6. geen micro plastics, geen schuimopwekkers  

Een pure zeep is een pure zeep. Pure zeep is voldoende om je huid veilig te reinigen en verzorgd achter te laten. Toevoegingen als kleur of geur of extra werkstof staan altijd op het etiket vermeld, zodat je kunt checken of je een bepaalde stof waar je allergisch voor bent kunt vermijden. De schuimversterkers SLS en SLES, die meestal in vloeibare zeepproducten zitten, veroorzaken bij veel mensen irritatie. Het is overigens onzin dat schuim iets zegt over de werking van een product (vette, milde zepen schuimen juist vaak minder), maar ik moet toegeven dat een lekker schuimpje onder de douche gewoon lekker is. In ambachtelijke zeep komt het schuim voornamelijk van de cocosolie en de castorolie, puur natuur dus.

Voor een scrubeffect gebruiken we maanzaad, grof zeezout, gemalen pitjes, aardbeienzaadjes enzovoort. Simpel en effectief. De kleine micro plastics, die een grote bedreiging vormen voor het milieu, zijn compleet overbodig bij een natuurlijke aanpak van de persoonlijke hygiëne.

7. zelf doen  

De allerbeste reden voor het laatst: ambachtelijke zeep gaan gebruiken, omdat je die zelf gemaakt hebt. Het is niet moeilijk, kost wat concentratie en aandacht, maar het geeft zoveel voldoening om je eerste zelfgemaakte zeep ooit voor je neus te zien. Voor je het weet, maak je meer zeep, dan dat je gebruiken kan, maar geen probleem, want de mensen om je heen weten ook wel een door jou handgemaakt zeepje te waarderen. Zeep is ook altijd een leuk kado bij verjaardagen of met Kerst.

Let wel…

Elke zeep tast (de zuurmantel van) je huid aan, ook de ambachtelijke zeep. Een gezonde huid herstelt zich binnen 2 á 3 uur weer volledig. Dit betekent wel dat vaak met zeep wassen niet gezond voor de huid is. Mocht je door je werkzaamheden of je beroep vaak je handen moeten wassen, dan is het verstandig om een vochtinbrengende creme te gebruiken na het handenwassen.

Misschien ook interessant voor jou